Kompost Güzellemesi
26 min | TR - Eng


Kent Çiftçisi Umut Bayhan, "Kedili Bostan" yapımcısı Cansu Dirim ve Tarım Derneği Başkanı Özlem Tömekçe, "Komposta Güzellemesi" belgeselinde bir araya geliyor. "Kent hakkı" ve temiz gıdaya erişim perspektifinden yola çıkan film, kompost üretimi ve aktivizmi üzerinden şehirdeki atıkların toprağa dönüşümünü konu alıyor. İklim kriziyle mücadelede bireysel adımların gücüne odaklanan belgesel, sürdürülebilir bir gelecek için ilham verici bir yol haritası sunuyor.


.png)
.png)
Teaser

Film Künyesi
ANLATICILAR
Cansu Dirim Özlem Tömekçe Umut Bayhanzi
Yapım Ekibi
Yapımcı, Yönetmen: Uğur Cuya,
Uygulayıcı Yapımcı: Nur Bardakçı, Hadiye Özdemir, Edited by Çağdaş Pulluk
Poster Design Hadiye Özdemir Nur Bardakçı
Campaign Design Hadiye Özdemir Nur Bardakçı Yuva Uğur Cuya
Music Ozan Öztaş - A Tribute to Compost, Kansu Sarıkan - Chopin - Nocturne
Translated by Argithan Selçuk, Egem Akçalı
Yönetmen Yaklaşımı, Kompost Güzellemesi
"Şehir Bahçeleri" filmi sırasında kentin balkon, bahçe, çatı, bostan ve teraslarında toprağa dokunarak kendi merkezimizi yaratma hakkının peşine düşmüştük. O yolculuğun sonunda kurduğumuz "kompostla toprağı iyileştirme" cümlesi, bakışımı toprağın üstündeki filizlerden toprağın altındaki görünmez döngüye, yani "Kompost Güzellemesi"ne taşıdı. Antroposen çağında insanlığın üstlendiği tüketici ve tahrip edici rollere baktığımda gördüğüm şey yine derin bir kopuştu. Ancak bu kez kameramı, en sevdiğimiz gıdaların mutfaktan toprağa uzanan yolculuğuna ve bu yıkıcı rollere meydan okuyan bireylerin hikâyelerine çevirdim.
Atığın toprağa dönüşümüne ve insanların bu süreçte bir araya gelişine tanıklık ederken ulaştığım en temel hakikat şuydu:
Çevresel yıkımın karşısında pasif bir gözlemci kalmak yerine gezegenle kurduğumuz ilişkiyi yeniden tanımlamak, insanların bir araya gelerek yarattığı o kolektif şenlik ve dönüşüm coşkusuyla mümkündür.
Yaşanılan Mekânın Tasarımına Müdahale
Atık meselesini yalnızca teknik bir geri dönüşüm işlemi olarak gören geleneksel normların ve yerleşik paradigmaların ötesine geçmeyi hedefledim. Kent yaşamının inceliklerine indiğimizde, kentli bireylerin temiz ve sağlıklı gıdaya erişim hakkı ile şehirdeki atıkların yeniden değerlendirilip toprağa dönüştürülmesi birbirinden ayrılamaz bir bütündür. İlk filmde temel aldığımız Lefebvre’in "kent hakkı" yaklaşımı, bu filmde yine onun şenlik (fête) kavramıyla bütünleşiyor: İnsanların toprak ve kompost etrafında bir araya gelmesi, yabancılaşmış kent hayatının ortasında ortak bir coşku, neşe ve yaratıcı bir şenlik doğuruyor.
İnsanların bir araya gelmesiyle filizlenen bu şenlik ve dönüşüm coşkusu, yalnızca sembolik bir buluşma değil; doğrudan yaşanılan mekânın tasarımına yönelik aktif bir müdahaledir. Ev içi gıda hazırlığıyla başlayan organik döngüden kent bahçelerindeki üretime uzanan her kompost pratiği, bize dayatılan steril ve tüketim odaklı şehir kurgusunu kırarak mekânı yaşam döngüsüne göre yeniden tasarlar. "Kedili Bostan" yapımcısı Cansu Dirim, Kent Çiftçisi Umut Bayhan ve Tarım Derneği Başkanı Özlem Tömekçe’nin kompost üretimi ve aktivizmi etrafında bir araya gelişi, bireysel adımların nasıl şenlikli bir mekânsal müdahaleye ve kolektif mücadeleye dönüştüğünü somutlaştırıyor.
Film, bu coşkulu ortaklığın iklim kriziyle mücadelede nasıl büyük değişimlere öncülük ettiğini, bir "kent hakkı" ve çevresel denge savunusu olarak belgelemeyi amaçlıyor.
Sinematik Dil ve Bellek İnşası
Bu belgesel, sadece atıkların komposta dönüşümünü anlatan didaktik bir bilgilendirme filmi değildir. Kavramsal bir anlatım diliyle izleyiciyi sürece dahil eden, derinlemesine düşünmeye sevk eden ve bu uyanış çağında varoluşumuzu yeniden değerlendirmeye çağıran şenlikli bir dönüşüm arşividir.
Bu filmde sinematik yaklaşımım, çevresel yıkımı dışarıdan pasifçe izleyen bir kameradan ziyade, anlatıcıların adımlarını takip eden ve yolculuklarına eşlik eden katılımcı estetiği benimser:.
-
Mekâna Müdahalenin Estetiği: Kent bahçelerindeki bakım pratiklerini, gıda atıklarını toplama süreçlerini ve soğuk kompost uygulamalarını, yaşanılan mekânın tasarımını dönüştüren kolektif müdahaleler olarak kaydediyorum.
-
Birlikte üzeri örtülen ve adeta toprağı kapatılan bir veda töreni gibi selamlar olan biteni.
"Kompost Güzellemesi", şehirlerimizde daha yeşil ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek için hepimizin doğrudan katkıda bulunabileceği bir hikâyedir. Kurduğumuz bu kavramsal ve katılımcı anlatı diliyle, izleyiciyi çevresel yıkımın pasif birer gözlemcisi olmaktan çıkıp Dünya ile sürdürülebilir bir uyum içinde yaşamak üzere aktif rol üstlenmeye davet ediyoruz.
Bizler, Antroposen çağının tüketici ve tahrip edici rollerine mahkûm figürler değil; bir araya gelmenin yarattığı şenlik ve coşkuyla yaşadığımız mekânın tasarımına müdahale eden, kompostla toprağı iyileştirerek ve temiz gıda hakkımıza sahip çıkarak kendi geleceğini inşa eden özneleriz.


Yıldız Elif Tığ, Bi’Kolektif, Elif Yaşasın, Kenan Güleşçe, Film Atölyesi, Serhat Kaşkaya, Kenan Demir, İdil Tatar, Alakır Nehri Kardeşliği, Aynur Cuya, Hüseyin Cuya, Namık Dolaman, Akmerkez, MOC, Rawsters, Serafina, Afshin Mohebali, Ekbiçyeiç, Tarkan Özkan, Aynur Ünal, Ezgi Kılıç, Saadettin Alay, Yasemin Baydar Akıncı, Kadıköy Belediyesi.